Over het boek

Het was rond het jaar 1600 dat men het gebied dat men nu kent als de Gronings-Drentse Veenkoloniën begon te ontginnen. In een leeg, moerassig en schaars bewoond gebied trokken de eerste pioniers binnen op zoek naar een nieuw bestaan in het veen. In de loop der jaren kwamen er steeds meer arbeiders, boeren en schippers naar de veenkoloniën om te profiteren van de nieuwe turfhandel.
Ook de scheepvaart en de industrie bloeiden op dankzij de nieuwe economische activiteit. Het eens zo afgelegen en onherbergzame gebied werd langzaam maar zeker veranderd in een wereld waar landbouw, handel en scheepvaart voor welvaart zorgden.
Om deze bijzondere en opmerkelijke geschiedenis van de Veenkoloniën voor de toekomst te bewaren en de inwoners bewust te maken van hun unieke leefomgeving werd in 1997 de Stichting ’400 jaar Veenkoloniën’ opgericht. De stichting maakt zich sterk voor een verantwoorde
geschiedschrijving en probeert de herinnering aan de veenkoloniale tijd voor toekomstige generaties te behouden.

De Stichting ’400 jaar Veenkoloniën’ wordt gesteund door alle veenkoloniale gemeenten. Vanaf 2003 krijgt elke participerende gemeente haar eigen monografie, waarin de geschiedenis van de gemeente op een aantrekkelijke en verantwoorde wijze wordt beschreven. Vanzelfsprekend
zijn in elke ‘veenkoloniale’ gemeente in de loop der jaren boeken verschenen waarin aspecten van de eigen geschiedenis beschreven zijn. De opzet van onze stichting is nu, aan het begin van de 21e eeuw, een actueel overzichtswerk te maken, zodat het gehele veenkoloniale gebied op dezelfde wijze beschreven en in beeld gebracht wordt. De waarde voor elke participerende gemeente is dat er een makkelijk toegankelijk boek over de geschiedenis van de eigen gemeente is, waarin alle aspecten aan de orde komen: bestuur, ruimtelijke en economische ontwikkeling, religie, onderwijs, cultuur, landbouw enz. De meerwaarde is dat op deze wijze elke gemeente wordt bezien als onderdeel van het Gronings-Drentse veenkoloniale gebied, door zijn omvang en ontwikkeling uniek in Europa.

Het eerste deel in de reeks was het boek 375 jaar Hoogezand en Sappemeer, dat in 2003 verscheen. In dit tweede deel, 200 jaar Veenkoloniën van Borger en Odoorn, wordt de geschiedenis van dat deel van de Gronings-Drentse Veenkoloniën beschreven dat vooral in de negentiende
eeuw tot ontwikkeling kwam. Door het Convenant van 1817 was het verzet van de stad Groningen tegen grootschaligeverveningen aan de Drentse kant van de Semslinie gebroken en kon een geweldig areaal veen ontgonnen worden.

In het boek 200 jaar Veenkoloniën van Borger en Odoorn wordt de geschiedenis in zeven hoofdstukken beschreven. De tekst wordt afgewisseld met literaire impressies die op het gebied betrekking hebben. Een namenindex ontbreekt in dit boek. De redactie bereidt een integrale index op alle delen die in deze reeks uitkomen, voor. Deze zal in het laatste deel worden opgenomen.

Redactie